Czym jest umowa handlowa?

Zawieranie umów jest nieodłącznym elementem każdej działalności gospodarczej. Niezależnie od wielkości prowadzonej firmy, jej właściciele będą musieli zaciągać różnego rodzaju zobowiązania – zarówno wobec klientów indywidulanych, jak i osób prawnych. W tej sytuacji każdy przedsiębiorca powinien wiedzieć czym jest umowa handlowa, to ona bowiem reguluje stosunki prawne pojawiające się przy prowadzeniu działalności gospodarczej.

Spis treści

Umowy nienazwane 

Umowa handlowa należy do kategorii umów prawa cywilnego. Nie znajdziemy jej jednak w żadnym obowiązującym przepisie – dlatego też jest określana mianem umowy nienazwanej. Jej treść zależy całkowicie od woli stron, pod warunkiem, że będzie ona zgodna z obowiązującymi przepisami prawa o zasadami współżycia społecznego.

Umowa handlowa obejmuje tak naprawdę wszystkie kontrakty, które wiążą się z prowadzoną działalnością gospodarczą. Nie ma przy tym większego znaczenia czy drugą stroną umowy jest osoba fizyczna czy prawna.

Umowa krajowa i międzynarodowa

Działalność gospodarcza może być wykonywana zarówno na rynku krajowym, jak i zagranicznym. W tym pierwszym przypadku wystarczające będzie, że umowy krajowe ograniczą się do obowiązywania na terytorium Polski i pozostaną w zgodzie z naszymi wewnętrznymi przepisami. 

Nieco inaczej będzie, gdy przedsiębiorca prowadzi na tyle szeroką działalność, że wykracza ona poza granice kraju, niekiedy także i kontynentu. W takiej sytuacji respektowanie wyłącznie prawa polskiego może być niewystarczające, nie wspominając już o konieczności skonstruowania umowy w dwóch lub większej ilości języków.

Podstawowym problemem w przypadku międzynarodowych umów handlowych jest prawidłowe określenie prawa właściwego, które będzie regulowało dany stosunek pomiędzy dwoma podmiotami gospodarczymi. Wymienne stosowanie różnych systemów prawnych jest nie tylko niepraktyczne (pomiędzy przepisami różnych krajów występuje wiele rozbieżności), ale także i prawnie niedopuszczalne.

Wybór prawa właściwego dla danej umowy handlowej jest więc kluczowy, szczególnie w przypadku nieporozumień, które mogą skończyć się nawet na sali sądowej. Warto więc zadbać już na etapie konstruowania umowy o wybór prawa, które będzie regulowało dany stosunek handlowy.

Jakie sprawy mogą być objęte umową handlową

Tak naprawdę nie ma ograniczeń co do zakresu spraw, które mogą być objęte umową handlową, byleby tylko ich realizacja pozostawała w zgodzie z obowiązującymi przepisami.

Jeśli jedną ze stron takiej umowy jest polski przedsiębiorca, to przedmiotem zobowiązania nie może być działalność zakazana przez nasze krajowe prawo, nawet jeśli prawo ojczyste drugiego kontrahenta pozwala na jej wykonywanie. Przykładem niech będzie handel tzw. miękkimi narkotykami, który w Polsce jest całkowicie zakazany, natomiast w niektórych krajach Unii Europejskiej jest legalny (oczywiście po spełnieniu odpowiednich warunków).

Forma umowy handlowej

Umowa handlowa powinna być zawarta w formie pisemnej, nie ma jednak przeszkód, aby pojawiła się także w formie ustnej. Dla bezpieczeństwa warto jednak zdecydować się na wersję papierową. W przypadku ewentualnych nieporozumień będziemy dokładnie wiedzieli jakie były pierwotne ustalenia stron i która z nich nie dopełniła swoich obowiązków.

Elementy umowy handlowej

Tak naprawdę to strony decydują o dokładnej treści każdej umowy handlowej – wiedzą czego i w jakim zakresie oczekują od swojego kontrahenta. Niezależnie od tego można ustalić podstawowe elementy kontraktu handlowego, które bezsprzecznie powinny pojawić się w każdej sytuacji, będą nimi:

  • określenie stron umowy, 
  • precyzyjne opisanie praw i obowiązków kontrahentów,
  • ustalenie terminu obowiązywania umowy,
  • określenie możliwości i sposobu przedterminowego rozwiązania/ wypowiedzenia umowy,
  • opisanie świadczonych usług lub oferowanych produktów,
  • ustalenie sposobu i terminu wzajemnych rozliczeń finansowych,
  • wskazanie wyboru właściwego prawa wraz z wyborem wiążącej wersji językowej kontraktu
    (w przypadku umów handlowych o międzynarodowym charakterze),
  • określenie kar umownych w przypadku niewywiązywania się z postanowień umowy.

Czy umowa handlowa musi być sporządzona przez prawnika

Odpowiadając na powyższe pytanie – nie musi. Trzeba jednak pamiętać, że umowy handlowe należą do kategorii kontraktów wykorzystywanych przy prowadzeniu działalności o charakterze profesjonalnym.

W praktyce tego umowy tego rodzaju są bardzo złożone i powinny w możliwie jak najdokładniejszy sposób regulować wszystkie aspekty danego zobowiązania. Pomoc doświadczonego prawnika okazuje się być w tym zakresie często niezbędna. 

Mirosław Ochojski

Mirosław Ochojski

Prezes zarządu INLEGIS Kancelarie Prawne

Szanowni Państwo, jeżeli opisywany wyżej temat dotyczy także Państwa, to zapraszamy do kontaktu telefonicznie pod numerem 793 101 800 (lub przez formularz kontaktowy na dole strony).

Kontakt

Zespół INLEGIS Kancelarie Prawne to zespół doświadczonych prawników specjalizujących się w obsłudze prawnej firm i spółek.

Zapraszamy do kontaktu.

Telefon: +48 793-101-800
E-mail: [email protected]